Wikiwijs online

Wikiwijs is een platform waar docenten van basis- tot universitair onderwijs uit Nederland open, digitaal leermateriaal kunnen vinden, maken en delen. De site werd geactiveerd op 1 september.

Het doel is het aandeel van digitaal leermateriaal in het totale aanbod van leermaterialen op te drijven van 22% naar 42%.

Wikiwijs is primair voor en door docenten. Het versterkt hun positie en vergroot de kwaliteit van het onderwijs doordat kennis wordt gedeeld. Iedere docent kan via Wikiwijs zijn creativiteit en didactische vaardigheden inzetten door zelf of samen met anderen origineel materiaal te ontwikkelen.

Wat is de trend?

Een belangrijke mijlpaal in het publiceren van kennis was het resultaat van een vergelijkende test uitgevoerd door Nature in december 2005. De kwaliteit van de content van Encyclopaedia Brittanica werd vergeleken met die van Wikipedia. Nature besloot dat beide een vergelijkbaar kwaliteitsniveau hadden. Voor het eerst werd dus wetenschappelijk aangetoond dat een spontane samenwerking tussen willekeurige kenniswerkers geen slechter resultaat geeft dan het traditioneel publicatieproces dat enkel werkt met erkende auteurs. Die nieuwe samenwerkingsvormen steunen op het sociaal constructivisme. En sociale kennisopbouw blijkt dus in het geval van Wikipedia te werken. James Surowiecki legt dit alles uit in zijn boek, “The Wisdom of Crowds.”

Wat is de situatie in België?

Het Nederlandse Wikiwijs kan het best vergeleken worden met de Belgische portaalsite www.klascement.net. De laatste heeft reeds 60.633 leden en een goed gevulde databank met 14740 gratis te gebruiken leermiddelobjecten. Recent onderzoek heeft aangetoond dat de kwaliteit van de aangeboden digitale leermiddelen soms sterk varieert.
Er bestaan eilanden met een belangrijke ontwikkeling van leermiddelen. Zo is er bijvoorbeeld de grootste lerarenvereniging, de Vlaamse leraren aardrijkskunde (VLA), die een eigen website heeft met uitgebreide leermiddelen (www.vla-geo.be). De duizend leden betalen € 27 en genereren uitgebreide bibliotheken aan leermiddelen voor de lessen aardrijkskunde. “Door die omgeving gesloten te houden, lost dit het probleem van auteursrechten op; er wordt met name veel materiaal gebruikt in de grijze zone van auteursrechten”, zegt voorzitter Luc Zwartjes.
Daarenboven worden elektronische leeromgevingen (ELO’s) ook gratis (open source) beschikbaar. Zo heeft het gratis ELO Moodle (moodle.org) reeds vele tientallen aanhangers in het Vlaamse onderwijslandschap.

Nood aan nieuwe verdienmodellen

Het diverse aanbod aan gratis leermiddelen vraagt naar aangepaste verdienmodellen. Het eerste antwoord uit de onderwijswereld was een elektronische leeromgeving (ELO of Learning Management System (LMS)) te ontwikkelen die gericht was op lokale noden en die betaalbaar was. Smartschool (www.smartschool.be) is een betalende leeromgeving maar biedt een betere prijs-kwaliteitverhouding ten opzichte van bijvoorbeeld Blackboard.
Verschillende educatieve uitgevers hebben het initiatief genomen een gezamenlijk uitleveringsplatform op te richten voor elektronische leermiddelen. Zo is www.knooppunt.net een antwoord van de uitgevers op de trend naar gratis leermiddelen in gratis (open source) omgevingen. Uitgevers bewijzen daarmee dat ze nog altijd een toegevoegde waarde hebben, meer bepaald het aanbieden van kwaliteitsvolle digitale leermiddelen.

Lees hier meer over Wikiwijs.